Με την πρώτη θα πει το τέλος, την τελευτή, το τέρμα, την παύλα, τη λήξη,
το finis, το θάνατο.
Με τη δεύτερη σημαίνει το σκοπό. Όπως οι τελικές προτάσεις,
που λένε οι γραμματικοί, δηλώνουν το σκοπό.
Ο θάνατος λοιπόν είναι η λήξη, αλλά είναι και ο τελικός στόχος,
ο έσχατος και ο συγκεντρωτικός σκοπός της ζωής μου.
Όλα όσα κάνω εκεί αποβλέπουν και εκεί κατατείνουν. Η φορά της ζωής μου με φέρνει
να πραγματώσω, να φτάσω, να κατορθώσω, να συντελέσω, να δικαιώσω,
να αποκαταστήσω την εκκρεμή στιγμή του θανάτου μου.
Γιατί εκείνη η στιγμή θα νοηματοδοτήσει όλες τις πράξεις της ζωής μου.
Και με τέτοιο νόημα ο Σόλων ελεεινολόγησε κάποτε τον Κροίσο της Λυδίας.
Στάσου πρώτα να ιδώ πως θα πεθάνεις, του είπε, και ύστερα θα σου ειπώ αν
υπήρξες άνθρωπος αληθινός και ωραίος, ή αν έζησες σαν αστεία κρεατούρα.
Ο θάνατος, όταν τον ατενίσει κανείς μέσα στο βασίλειο της φυσικής του νομιμότητας,
δεν τρομάζει. Και μη φοβάσαι να μιλάς στα παιδιά για θάνατο.
Γιατί τολμάς, και πιο πέρα αναγνωρίζεις και παραδέχεσαι να κοιτάζεις στα μάτια
ένα φαινόμενο έγκυρο, λειτουργικό, και δικαιωμένο.
Και αν θέλεις ακόμη, έναν όρο αναγκαίο, απόλυτα βέβαιο, και γόνιμο για
το κοσμικό παιχνίδι και τη φυσική τάξη.
Είναι και ο θάνατος πράγμα φυσικό. Όπως το μήλο στη μηλιά,
το κυανού της θάλασσας, η αυγή που προβαίνει, ο ίσκιος του όρους.
Το να κουβεντιάζεις το θάνατο δεν οδηγεί στον πεσσιμισμό και στην άρνηση.
Ούτε στην παραίτηση από τη ζωή, και στο μοιρολόι της φώκιας.
Αντίθετα ετούτος ο τρόπος στόχασης είναι ο μόνος τίτλος που πιστοποιεί
πως ο άνθρωπος κατάκτησε την πνευματική του αρτίωση. Σε μαθαίνει να βλέπεις
τα πράγματα και τη ζωή με την πιο εκλεκτή ένταση, και με ένα βλέμμα
διαρκώς παρθενικό. Γιατί κάθε φορά τα βλέπεις και τα ζεις για τελευταία φορά.
Στα Γράμματά μας οι δύο μεγαλύτεροι μελετητές του θανάτου είναι ο Πλάτων
και ο Σολωμός. Οι πιο δεινοί, δηλαδή, υλοτόμοι του φωτός.
Γιατί η αισιοδοξία τους καταλάμπει την Ελλάδα.
Και μοιάζουν στους ολυμπιακούς κήρυκες που περιέρχουνται τις ελληνίδες πόλεις,
και φωνάζουν: αφήστε τις δουλειές σας τώρα· και ̓τοιμαστείτε για την ιερή γιορτή
της χαράς, της υγείας και του κάλλους!
Έτσι ο Πλάτων, ποιητής θεμελιωμένος σαν όρος, ονομάζει τη δουλειά του «μελέτη θανάτου».
Την αληθινή φιλοσοφία δηλαδή.
Και την όμοια διαπίστωση θα κάνουμε, αν ρίξουμε μια ματιά στην παγκόσμια τέχνη.
Όλες οι έξοδοι των τραγωδιών του Σαίκσπηρ στο τέλος γιομίζουνε πτώματα.
Και ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι έφτασε να γεράσει, για να κάμει την ανακάλυψη
της ζωής του: "ενώ στοχαζόμουνα να μάθω πως να ζω,
στο τέλος είχα μάθει πώς να πεθάνω".»
Δημήτρης Λιαντίνης - "Τα Ελληνικά".
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου