Σελίδες

Δευτέρα 12 Ιανουαρίου 2015

Il Était un Petit Navire....//...ήταν ένα μικρό καράβι...και ένα σκάνδαλο

 

...ο στίχος..."να δούμε ποιός, ποιός ποιός θα φαγωθεί" ανάγεται 
σε μια πραγματική, φριχτή ιστορία του 19ου αιώνα.
Το γνωστό παιδικό τραγούδι, είναι αντιγραφή από το γαλλικό ομώνυμο 
τραγούδι Il était un petit navire,
το οποίο παραπέμπει στην τραγική ιστορία
της φρεγάτας *Μέδουσα*, που ναυάγησε στις 2 Ιουλίου του 1816 στα ανοιχτά 
της Μαυριτανίας και οι επιζώντες έκαναν… πράξη το συγκεκριμένο 
...αθώο φαινομενικά, στίχο.
Επί αρκετές ημέρες, σε μία αυτοσχέδια σχεδία, θαλασσοπνίγονταν στην κυριολεξία, 
ενώ όταν «σώθηκαν όλες οι τροφές», παρατηρήθηκαν φαινόμενα κανιβαλισμού.
Τελικά από τους 400 ναυτικούς -πού θα εποικούσαν τη Σενεγάλη-, 
οι 10 που επέζησαν στα ανοιχτά των αφρικανικών ακτών, είχαν να διηγηθούν 
φριχτές ιστορίες για τον κλήρο που έριχναν για να δούνε ποιός θα φαγωθεί…
~~~~
hellasforce.com/blog
...κι άλλες λεπτομέρειες και το ελληνικό βιντεάκι, πιό κάτω =>

Ηταν ένα μικρό καράβι... και ένα σκάνδαλο
Σ τις 17 Ιουλίου 1816 το πλοίο «Μέδουσα» άνοιγε πανιά για τη Σενεγάλη. 
Σκοπός του ταξιδιού ήταν να επανιδρυθεί η γαλλική αποικία της περιοχής. 
Ο Ναπολέων από την προηγούμενη χρονιά είχε εξοριστεί στη νήσο της Αγίας Ελένης 
και η εξουσία στη Γαλλία βρισκόταν στα χέρια των Βουρβόνων. 
Ο πλοίαρχος του «Μέδουσα» ήταν ένας αριστοκράτης πιστός στους Βουρβόνους αλλά 
με περιορισμένες γνώσεις περί τη ναυσιπλοΐα. Ετσι από ανοησία, υπεροψία και κακή εκτίμηση έριξε το πλοίο στα ρηχά, έξω από μιαν ακτή της Δυτικής Αφρικής κοντά στη Σαχάρα. Μέσα στον γενικό πανικό το πρώτο που έκαναν ο ίδιος και ο μέλλων διοικητής 
της αποικίας ήταν να σώσουν το τομάρι τους. Πήραν την καλύτερη βάρκα, τη γέμισαν 
με τρόφιμα και οι υπόλοιποι 147 επιβάτες στριμώχτηκαν σε μια σχεδία που μετά βίας κατάφερνε να πλέει, χωρίς εφόδια. Μόλις ρίχτηκε η σχεδία στη θάλασσα, ο υποπλοίαρχος έκοψε το σκοινί με το οποίο τη ρυμουλκούσε το πλοίο- η μόνη ελπίδα των ναυαγών - αφήνοντάς τους να χαθούν ακυβέρνητοι. Επί 13 ημέρες η σχεδία πάλευε με τα κύματα. 
Οταν την ανακάλυψε το πλοίο «Αργος», μόνο 15 από τους 147 επιβάτες είχαν μείνει ζωντανοί. 
Στις εφιαλτικές ημέρες που μεσολάβησαν πολλοί είχαν δολοφονηθεί από τους κατώτερους αξιωματικούς που επέβαιναν στη σχεδία και άλλοι είχαν πεθάνει από τις κακουχίες. 
Αυτοί που επέζησαν αναγκάστηκαν να τρέφονται με τις σάρκες των νεκρών συνεπιβατών τους. 
Ο πιστοποιημένος από τις μαρτυρίες των επιζώντων κανιβαλισμός προκάλεσε σοκ 
σε όλον τον δυτικό κόσμο αλλά και οργή και αγανάκτηση για την αδιαφορία και 
την αναλγησία των αρχών. 
Τρία χρόνια μετά την τραγωδία ο Τεοντόρ Ζερικόπαρουσίασε στο σαλόνι των Παρισίων 
τον σημαντικότερο πίνακά του, στον οποίο είχε δώσει το όνομα του μοιραίου πλοίου, 
όπου απομνημειώνει τη στιγμή κατά την οποία οι 15 εναπομείναντες ζωντανοί επιβάτες της σχεδίας βλέπουν στον ορίζοντα το πλοίο «Αργος»που θα τους έσωζε. 
Το αριστούργημα του Ζερικό, που το ζωγράφισε στα 28 του χρόνια, οι κριτικοί της εποχής το υποδέχθηκαν αρνητικά. Αλλά η επίδρασή του υπήρξε τεράστια. 
Πέρασε στη λογοτεχνία, συγκρίθηκε με έργα της σκοτεινής περιόδου του Γκόγια , 
ιδιαίτερα με εκείνον τον φοβερό πίνακα όπου ο Κρόνος τρώει ένα από τα παιδιά του, 
και αναλύθηκε θαυμάσια στο βιβλίο Η ιστορία του κόσμου σε δέκα και μισό κεφάλαια του Τζούλιαν Μπαρνς
Η είδηση των περιστατικών κανιβαλισμού, όπως τα αφηγήθηκαν κάποιοι από τους επιζώντες του «Μέδουσα» , πέρασε στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού και υπήρξε κατά πάσα πιθανότητα η αφορμή 19 χρόνια αργότερα, το 1938, να χρησιμοποιήσει μια παρόμοια σκηνή ο Ε.Α.Πόου στο μυθιστόρημά του Οι περιπέτειες του Αρθουρ Γκόρντον Πιμ από το Ναντάκετ, που λαμβάνει χώρα πάνω στο φαλαινοθηρικό πλοίο «Γράμπος». Μια παρόμοια σκηνή υπάρχει και στο μυθιστόρημα Η σφίγγα των πάγων του Ιουλίου Βερν, το οποίο γράφτηκε ως συνέχεια του βιβλίου του Πόου. Η επίδραση των σκηνών κανιβαλισμού στη λαϊκή φαντασία ήταν τέτοια ώστε να περάσει ακόμη και σε παιδικά τραγούδια, όπως στο πασίγνωστο «Ηταν ένα μικρό καράβι».Ο Τζόναθαν Μάιλς εντυπωσιάστηκε από τη δύναμη και τα γκροτέσκα στοιχεία της«Μέδουσας» του Ζερικό και έγραψε το Μedusa:Τhe Shipwreck, Τhe Scandal,Τhe Μasterpiece. Από τον τίτλο ακόμη αντιλαμβανόμαστε ότι πρόκειται για βιβλίο το οποίο αναπαριστά τα περιστατικά της τραγωδίας μέσω της αφήγησης των επιζώντων, όπως πέρασαν στον Τύπο της εποχής, προκαλώντας ένα σκάνδαλο που ξεπέρασε τα σύνορα 
της Γαλλίας. Ταυτοχρόνως ο Τζόναθαν Μάιλς ερμηνεύει τον πίνακα του Ζερικό και μέσα στην ερμηνεία ενσωματώνει και τις ιστορίες στις οποίες παραπέμπει ο πίνακας. 
Το βιβλίο του κινείται από το ακατάστατο και βρώμικο στούντιο του νεαρού Ζερικό 
στους δρόμους του γεωργιανού Λονδίνου, όπου εξετέθη ο πίνακας με την επισημότητα 
και τους ύμνους που του αξίζουν. 

Χρονικό, εκτενές πολιτισμικό σχόλιο, καταδίκη της κατάχρησης εξουσίας αλλά 
και ανάλυση αρχετύπων τα οποία ταράζουν την ψυχή είναι το βιβλίο του Μάιλς 
που κυκλοφόρησε πρόσφατα και γνωρίζει εξαιρετική υποδοχή τόσο από τους κριτικούς 
όσο και από το αναγνωστικό κοινό. 
tovima.gr



...στην ουσία είναι η μελοποιημένη εξιστόρηση μιας μακάβριας ιστορίας ενός 
ναυαγίου και του κανιβαλισμού των επιζώντων του.
 Το 1816, στις 17 Ιουνίου, σαλπάρουν από το Ροσφόρ στο Σαράντ Μαριτίμ 

της Γαλλίας τέσσερα πλοία με προορισμό το λιμάνι Πόρ Λουί της Σενεγάλης. 
Τα πλοία αυτά ήταν το μιρκό Argus, το ανεφοδιαστικό Loire, η κορβέτα Echo 
και η φρεγάτα Medusa. Στη Μέδουσα επέβαιναν και οι επιβάτες του ταξιδιού 
ανάμεσα στους οποίους ήταν ο νέος κυβερνήτης της Σενεγάλης, που ως τότε 
ήταν βρετανική αποικία, Ζυλιέν-Ντεζιρέ Σμαλτζ με την σύζυγό του.
 
Κυβερνήτης του πλοίου, το οποίο μετέφερε 400 επιβάτες και 160 άτομα πλήρωμα, 

ανέλαβε ο Υγκ Ντυρουά ντε Σωμερύ, που είχε να ταξιδέψει στην ανοιχτή θάλασσα περισσότερα από 20 χρόνια, χωρίς ποτέ να είναι κυβερνήτης πλοίου, 
και μοναδικό προσόν του ήταν η γνωριμία με τον αδερφό του βασιλιά.

Ο κυβερνήτης του Loire φέρεται να είχε δηλώσει μεταγενέστερα ότι «ο Ντυρουά ντε Σωμερύ ήταν ένας ευγενής αυλικός, αλλά όχι σοβαρά σκεπτόμενος, ενώ θεωρούσε ότι, 

λόγω της θέσης του, εγώ θα έπρεπε να είμαι υπάκουος υπηρέτης του».

Κατά τον απόπλου, λοιπόν, ο Σωμερύ προσπάθησε να δείξει τις ικανότητές του 

και να φύγει γρήγορα. 
Το αποτέλεσμα ήταν να βρεθεί στις 2 Ιουλίου του ίδιου έτους κατά 100 ναυτικά μίλια 
εκτός πορείας, προσαραγμένος στις ακτές της σημερινής Μαυριτανίας. 
Όσες προσπάθειες να απελευθερώσουν το πλοίο και αν έγιναν καμία δεν ήταν επιτυχής. 
Ο κυβερνήτης έδωσε έτσι την εντολή να εγκαταλείψουν το καράβι με τις σωσίβιες λέμβους, οι οποίες δεν έφταναν για όλους. 
Κατά συνέπεια κατασκευάστηκε η «σχεδία της Μέδουσας».

Δεκατρείς ημέρες έμεινε η σχεδία στην θάλασσα, αφού αποκόπηκε από τις σωσίβιες λέμβους. Οι μαρτυρίες των επιζόντων θέλουν είτε τον Σωμερύ να κόβει τα σκοινιά 

που κρατούν την σχεδία με τις λέμβους είτε αυτά να σπάνε. 
Επί δεκατρείς ημέρες οι καταιγίδες και τα κύμματα έπαιρναν τους επιβάτες της σχεδίας 
και τους εξαφάνιζαν. Την τρίτη ημέρα, μάλιστα, σημειώθηκε και μια μικρή ανταρσία 
επάνω στην σχεδία, με τους κατώτερους αξιωματικούς να σκοτώνουν 
ορισμένους επιβάτες. 
Όμως στην σχεδία δεν υπήρχαν τρόφιμα ή άλλες προμήθειες. 
Μέχρι να διασωθούν οι επιβαίνοντες έτρωγαν τις σάρκες των νεκρών 
για να επιβιώσουν. Όταν την δέκατη τρίτη ημέρα το πλοίο Argus εντόπισε 
την σχεδία βρήκε μόνο 15 από τους 147 επιβαίνοντες...


Όταν τα όσα συνέβησαν αυτές τις 13 ημέρες έγιναν γνωστά από τις μαρτυρίες 
των επιζώντων τέτοια ήταν η αποστροφή της γαλλικής κοινωνίας που παρουσίασε 
τον κανιβαλισμό, την απόγνωση και την ταλαιπωρία των επιβατών της σχεδίας της Μέδουσας σε πίνακες, όπως ο φημισμένος του Τεοντόρ Ζερικό (ανωτέρω φωτογραφία)
σε βιβλία, όπως το «Οι περιπέτειες του Αρθουρ Γκόρντον Πιμ από το Ναντάκετ» 
του Ε. Α. Πόου, που λαμβάνει χώρα πάνω στο φαλαινοθηρικό πλοίο «Γράμπος» 
ή στο μυθιστόρημα «Η σφίγγα των πάγων» του Ιουλίου Βερν, το οποίο γράφτηκε 
ως συνέχεια του βιβλίου του Πόου.
 
Η τραγική ιστορία πέρασε ακόμη και σε παιδικά τραγούδια... 

«΄Ηταν ενά μικρό καράβι...και τότε ρίξανε τον κλήρο 
για να δούνε ποιος θα φαγωθεί...»
tvxs.gr


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου