ΕΧΩ ΤΗΝ ἐντύπωση ὅτι ὁ συγγραφέας Ἔντγκαρ Ράις Μπάροους (Burroughs), ὁ δημιουργός τοῦ Ταρζάν, γιά νά πάρει μιά εἰκόνα τῆς ζούγκλας πιθανῶς νά ἐπισκέφθηκε
τήν Ἑλλάδα. Ἴσως μάλιστα στή χώρα μας νά ἐμπνεύστηκε καί τήν πιστή σύντροφο τοῦ Ταρζάν, τήν μαϊμού Τσίτα, πού τόσο γοήτευσε τή γενιά μου στά παιδικά της χρόνια.
Καί τό λέω αὐτό γιατί ἀμφιβάλλω ἄν ὑπάρχει λαός πού παρά τή νοημοσύνη του νά πιθηκίζει καί νά μαϊμουδίζει τόσο ἀσύστολα. Λένε οἱ «ἐπαΐοντες» ὅτι μέσω τῆς Τσίτας μπόρεσαν οἱ Ἀμερικανοί νά λανσάρουν τό μάσημα τῆς τσίκλας καί τήν παραγωγή –μέσω αὐτῆς– εἰδικοῦ τύπου φούσκας, τῆς γνωστῆς ὡς τσιχλόφουσκας. Γιά ἄλλες χῶρες μπορεῖ, γιά τήν Ἑλλάδα ὄχι. Ἡ παραγωγή φουσκῶν σέ ὅλους τούς τομεῖς τῆς ζωῆς, καί προεχόντως τῆς πολιτικῆς, ξεπερνᾶ σέ ποσοτικό μέγεθος καί τήν ἐλαιοκαλλιέργεια.
τήν Ἑλλάδα. Ἴσως μάλιστα στή χώρα μας νά ἐμπνεύστηκε καί τήν πιστή σύντροφο τοῦ Ταρζάν, τήν μαϊμού Τσίτα, πού τόσο γοήτευσε τή γενιά μου στά παιδικά της χρόνια.
Καί τό λέω αὐτό γιατί ἀμφιβάλλω ἄν ὑπάρχει λαός πού παρά τή νοημοσύνη του νά πιθηκίζει καί νά μαϊμουδίζει τόσο ἀσύστολα. Λένε οἱ «ἐπαΐοντες» ὅτι μέσω τῆς Τσίτας μπόρεσαν οἱ Ἀμερικανοί νά λανσάρουν τό μάσημα τῆς τσίκλας καί τήν παραγωγή –μέσω αὐτῆς– εἰδικοῦ τύπου φούσκας, τῆς γνωστῆς ὡς τσιχλόφουσκας. Γιά ἄλλες χῶρες μπορεῖ, γιά τήν Ἑλλάδα ὄχι. Ἡ παραγωγή φουσκῶν σέ ὅλους τούς τομεῖς τῆς ζωῆς, καί προεχόντως τῆς πολιτικῆς, ξεπερνᾶ σέ ποσοτικό μέγεθος καί τήν ἐλαιοκαλλιέργεια.
Ἄλλ’ ἄς ἀφήσουμε τό ζήτημα τῶν φουσκῶν καί ἄς ἐπανέλθουμε στίς καταστάσεις ζούγκλας πού βιώνουμε καθημερινῶς. Παραπονοῦμαι γιά τήν ἔλλειψη καλῶν πολιτικῶν. Καί παραπονοῦμαι κακῶς. Διότι ἡ εἴσοδος κάποιου ἀξιόλογου ἀνθρώπου στήν πολιτική μοιάζει μέ εἴσοδο σέ κάποιο τροπικό δάσος, ὅπου δεκάδες σαρκοβόρα θηρία θά ὁρμήσουν νά τόν κατασπαράξουν.
Τώρα πού πιά ὁλοκληρώθηκε ἡ ἐκτύπωση καί βρίσκεται σέ κυκλοφορία μιά τετράτομη ἱστορία μου τοῦ Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, εἰλικρινά μελαγχολῶ, ὅταν συγκρίνω τούς τότε καί τούς λίγο μετά πολιτικούς μέ τούς σημερινούς. Ἄντε νά συγκρίνεις τόν Μακρόν μέ τόν Ντέ Γκώλ, τόν Ἀντενάουερ μέ τήν Μέρκελ! Ὑπάρχει τόση διαφορά, ὅπως θά ἔλεγε ὁ Μάρκ Τουαίν, ὅση ἀνάμεσα στήν ἀστραπή καί στήν πυγολαμπίδα. Καί ὅλα αὐτά εἶναι ἀπότοκος μιᾶς στρεβλῆς παιδείας. Καί δέν ἐννοῶ μόνο τή σχολική. Ἡ περιρρέουσα πνευματική ἀτμόσφαιρα σέ ὅλο τόν δυτικό κόσμο, πού ἀρέσκεται αὐτάρεσκα νά ὀνομάζεται ἐλεύθερος κόσμος, εἶναι μιά ἀτμόσφαιρα νομιμοποιημένης διαστροφῆς. Ἀφοῦ τά δικαστήρια ἔχουν ἀποφανθεῖ ὅτι μπορεῖ καθένας νά γράφει ὅ,τι θέλει σ’ ἕνα πεζογράφημα ἤ σ’ ἕνα ποίημα, ἦλθε κάποτε ὁ καιρός νά δοθεῖ ἡ ἴδια ἐλευθερία καί στούς τίτλους τῶν βιβλίων. Ἕνας ὑβριστικός τίτλος εἶναι πιό προκλητικός, ἑλκυστικός, μαγνητικός. Τραβάει τούς ἀναγνῶστες, ὅπως τά κόπρανα τραβοῦν τίς μῦγες. Ἡ καθημερινοποίηση τοῦ ὑβριστικοῦ, ὅπως κομψά ἔχει ὀνομασθεῖ, μεταφέρεται καί στήν πολιτική. Σήμερα στήν ἑλληνική Βουλή ἀκούγονται πιό βαριά «γαλλικά» ἀπ’ ὅσα ἀκούγονταν στήν Τρούμπα κάποια φορά.
Τώρα πού πιά ὁλοκληρώθηκε ἡ ἐκτύπωση καί βρίσκεται σέ κυκλοφορία μιά τετράτομη ἱστορία μου τοῦ Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, εἰλικρινά μελαγχολῶ, ὅταν συγκρίνω τούς τότε καί τούς λίγο μετά πολιτικούς μέ τούς σημερινούς. Ἄντε νά συγκρίνεις τόν Μακρόν μέ τόν Ντέ Γκώλ, τόν Ἀντενάουερ μέ τήν Μέρκελ! Ὑπάρχει τόση διαφορά, ὅπως θά ἔλεγε ὁ Μάρκ Τουαίν, ὅση ἀνάμεσα στήν ἀστραπή καί στήν πυγολαμπίδα. Καί ὅλα αὐτά εἶναι ἀπότοκος μιᾶς στρεβλῆς παιδείας. Καί δέν ἐννοῶ μόνο τή σχολική. Ἡ περιρρέουσα πνευματική ἀτμόσφαιρα σέ ὅλο τόν δυτικό κόσμο, πού ἀρέσκεται αὐτάρεσκα νά ὀνομάζεται ἐλεύθερος κόσμος, εἶναι μιά ἀτμόσφαιρα νομιμοποιημένης διαστροφῆς. Ἀφοῦ τά δικαστήρια ἔχουν ἀποφανθεῖ ὅτι μπορεῖ καθένας νά γράφει ὅ,τι θέλει σ’ ἕνα πεζογράφημα ἤ σ’ ἕνα ποίημα, ἦλθε κάποτε ὁ καιρός νά δοθεῖ ἡ ἴδια ἐλευθερία καί στούς τίτλους τῶν βιβλίων. Ἕνας ὑβριστικός τίτλος εἶναι πιό προκλητικός, ἑλκυστικός, μαγνητικός. Τραβάει τούς ἀναγνῶστες, ὅπως τά κόπρανα τραβοῦν τίς μῦγες. Ἡ καθημερινοποίηση τοῦ ὑβριστικοῦ, ὅπως κομψά ἔχει ὀνομασθεῖ, μεταφέρεται καί στήν πολιτική. Σήμερα στήν ἑλληνική Βουλή ἀκούγονται πιό βαριά «γαλλικά» ἀπ’ ὅσα ἀκούγονταν στήν Τρούμπα κάποια φορά.
Ἀλλ’ ὅταν τό κακό καί τό διεστραμμένο γίνονται συνείδηση, καί μάλιστα, «προοδευτική» συνείδηση, τότε εὔκολα ἀναπτύσσεται καί ἡ τέχνη τοῦ κακοῦ. Ἡ διευρυνόμενη φτώχεια προκαλεῖ τήν περαιτέρω διεύρυνσή του. Χάθηκε παντελῶς τό αἴσθημα ἀσφαλείας στή χώρα μας. Μαθαίνω ὅτι ἀλλοῦ (ὄχι ἀκόμη ἐδῶ) κτίζονται εἰδικοῦ τύπου προστατευτικά τείχη γύρω ἀπό τίς συνοικίες τῶν ἰσχυρῶν, πλουσίων ἤ πολιτικῶν. Ἴσως κριθεῖ συμφερτικότερο νά κτίζονται τείχη γύρω ἀπό τίς συνοικίες τῶν φτωχῶν. Ἡ φτώχεια εἶναι κακός σύμβουλος, εἶχε πεῖ ὁ Οὑγκώ. Καί αὐτό φαίνεται ἀπό τό καθημερινό ἀστυνομικό δελτίο. Ποτέ δέν ἦταν πλουσιότερο. Ἀλλά ὅσο πλουσιότερο γίνεται τό ἀστυνομικό δελτίο τόσο φτωχότερο γίνεται τό ἠθικό μας κεφάλαιο. Καί αὐτό ἀποτυπώνεται ἐντονώτερα στήν πολιτική μας ζωή. Μέ συνεπακόλουθο τόν πρώιμο μαρασμό. Ὁ πολιτικός μας κόσμος ἔχει χάσει τό ἄνθισμα τῆς νιότης καί τῆς ὡριμότητας. Τά φύλλα του μαραίνονται, ὅπως τό ἄρωμα καί ἡ γεύση τῶν καρπῶν του πού ἔχουν κάτι δύσοσμο καί μπαγιάτικα γλυκερό.
Ἡ μεταπολιτευτική –ὅπως συνήθως ὀνομάζεται– περίοδος πιθανῶς μελλοντικά νά ὀνομασθεῖ περίοδος μιᾶς μεγάλης ἀποτυχίας. Οἰκοδομήσαμε μιά τρεκλίζουσα δημοκρατία, ὑπονομεύσαμε τά θεμέλια τῆς γλώσσας μας, ἐξοντώσαμε τή βιομηχανία καί τήν βιοτεχνία, περιορίσαμε στό ἐλάχιστο τήν κτηνοτροφία καί τήν γεωργία καί στό μόνο πού διαπρέψαμε εἶναι ἡ βιομηχανία ἀχρήστων πτυχίων. Μιά σεβαστή μερίδα τοῦ λαοῦ μᾶς ἐμπιστεύθηκε τίς τελευταῖες του ἐλπίδες σ’ ἕναν ἀριστερόφρονα ἤ ἀριστερολογοῦντα «νεαρό» πολιτικό. Πού σχημάτισε μιά δίποδη κυβέρνηση, παρότι τά πόδια αὐτά εἶναι ἰδεολογικῶς διαφορετικά. Ἡ κυβέρνηση αὐτή ἔχει μιά ἰδιαίτερη ἱκανότητα νά μᾶς δημιουργεῖ σχεδόν καθημερινά ἀγχογόνες καταστάσεις. Ὥστοσο, παρόλο πού τά βάθρα του τρίζουν, ὁ πρωθυπουργός παραμένει ἀκλόνητος καί ἀπτόητος. Συγκρινόμενος μέ τόν τωρινό κύριο ἀντίπαλό του ἔχει μεγαλύτερο ταμπεραμέντο δημαγωγοῦ, καί μάλιστα σέ πολλές παραλλαγές. Μπορεῖ νά μεταμορφώνεται σέ Τζέιμς Ντήν («Ἐπαναστάτης χωρίς αἰτία»), σέ Μάρλον Μπράντο («Τό λιμάνι τῆς ἀγωνίας») ἀλλά καί σέ Ρόμπερτ Ντέ Νίρο στίς πολλές παραλλαγές του. Ἀντίθετα ὁ ἀρχηγός τῆς ἀξιωματικῆς ἀντιπολιτεύσεως εἶναι μορφολογικά καί σωματοδομικά στατικός. Εἶναι ἀγαλματικός. Ἀκόμη καί ὅταν ἀλλάζει –πάντοτε κομψή– ἐνδυμασία, εἶναι ἀγαλματικός. Παραμένει ὁ ἑαυτός του. Δέν ἔχει ταμπεραμέντο μεταβαλλόμενου ἀνθρώπου. Γι’ αὐτό δέν θά ἐκπλαγῶ ἄν τή νύκτα τῶν ἐκλογῶν ἐπαναλάβει τό τρικουπικό: «Ἀνθ’ ἡμῶν ὁ κύριος...». Ἔτσι θά ὁλοκληρωθεῖ ἡ ἱστορία μιᾶς ἀποτυχίας.
Φοβᾶμαι ὅτι οἱ ἐρχόμενες ἐκλογές, ὅποτε γίνουν, δέν θά ἔχουν ἰδεολογικό ἀλλά ἀνθρωποφαγικό χαρακτῆρα. Ὅταν τά σκυλόψαρα μαλώνουν μεταξύ τους, δέν σημαίνει ὅτι τό κάνουν μόνο γιά φαγητό. Μπορεῖ καί νά τό κάνουν γιά ...ἰδεολογικούς σκοπούς! Οἱ ἰδεολογίες, ὅπως πάντα, θά χρησιμοποιηθοῦν ὡς καρύκευμα γιά νά γίνει πιό νόστιμο τό φαγητό τῆς ἐξουσίας. Γι’ αὐτό σήμερα στό πολιτικό παζάρι πλασσάρονται ποικίλες θεωρίες πού θά μποροῦσε κανείς μέ μιά ψύχραιμη ἀνάλυση νά τίς ἐντάξει στή διαλεκτική τῆς ἀφέλειας ἤ στή «φιλοσοφία τῆς εὐτέλειας». Μοιραῖα στόν πολιτικό μας λόγο, ὅπως τό ἔχουμε ξαναγράψει, ὑπάρχουν πολλά λόγια μέ μπόλικο ...τίποτα, ἀφοῦ τίποτα ὡς στοχασμός δέν ὑπάρχει πίσω ἀπό τήν κουρτίνα τῶν λόγων. Ἡ σύγχρονη ζωή ἔχει ἀποκτήσει πολύ σουβλερά νύχια. Μέ ἕναν νυχοκόπτη δέν μπορεῖ κάποιος νά δώσει λύσεις. Μέ αὐτό θέλω νά πῶ ὅτι τά προβλήματα εἶναι τόσο σκληρά, τόσο αἰχμηρά πού δέν λύνονται μέ «ρετσέτες» οὔτε τοῦ Μάρξ οὔτε τοῦ Ἄνταμ Σμίθ. Δυστυχῶς ὁ τρόπος πού τά ἀντιμετωπίζουμε ὡς πολῖτες καί πολιτικοί μοιάζει μέ τά παιχνίδια τῶν καθρεφτῶν στά λαϊκά πανηγύρια!
Εστία, 2/11/
2018
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου