Ανασκαφικό και μελετητικό έργο Διρού.

Από τις 27 Ιουνίου έως τις 15 Ιουλίου 2012 πραγματοποιήθηκε 

η τρίτη ερευνητική περίοδος του προγράμματος «Ανασκαφικό και μελετητικό έργο Διρού». 

-H έρευνα διεξάγεται από ομάδα Ελλήνων και ξένων επιστημόνων διά της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας Νοτίου Ελλάδος, 

υπό τη διεύθυνση του κ. Γ. Παπαθανασόπουλου 

και με την εποπτεία της Ε΄ ΕΠΚΑ. 

   - Το Σπήλαιο Αλεπότρυπα που ερευνάται από το 1970 

από τον κ. Γ Παπαθανασόπουλο 

κατοικήθηκε κατά τη Νεολιθική περίοδο (6000-3000 π.Χ.) 

...και έχει αποδώσει χιλιάδες ευρημάτων κεραμικής, λίθινων και οστέινων εργαλείων,

κοσμημάτων καθώς και ανθρώπινων και ζωικών οστών.

Στόχοι του προγράμματος είναι:

α) η αναπαράσταση του παλαιοπεριβάλλοντος της δυτικής Μάνης μετά το τέλος του Πλειστοκαίνου και η αλληλεπίδρασή της με την παρουσία του ανθρώπου
β) η πραγματοποίηση συστηματικής επιφανειακής έρευνας στον περίγυρο του κόλπου του Διρού και
γ) η μελέτη και δημοσίευση του ανασκαμμένου αρχαιολογικού υλικού.

Οι έρευνες το 2012 ξεκίνησαν με γεωφυσικές διασκοπήσεις 

από το Εργαστήριο Γεωφυσικής- Δορυφορικής Τηλεπισκόπησης 

και Αρχαιοπεριβάλλοντος του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών 

του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας, 

... στην περιοχή Ξαγκουνάκι (Νεολιθική ακρόπολη του Διρού)

 βόρεια της εισόδου του σπηλαίου Αλεπότρυπα.

- Συγκεκριμένα,
κατά τήν ανωτέρω ερευνητική περίοδο 27 Ιουνίου έως 15 Ιουλίου 2012
διενεργήθηκαν μαγνητικές και ηλεκτρομαγνητικές έρευνες 

με χρήση γεωραντάρ και ηλεκτρικής τομογραφίας 

για τη μέτρηση της ηλεκτρικής αντίστασης μέχρι βάθος 3-4μ 

... *καθώς επίσης,
πραγματοποιήθηκε φωτογράφηση της μεγάλης αίθουσας 

του σπηλαίου Αλεπότρυπα με στόχο 

την τρισδιάστατη φωτογραμμετρική αποτύπωσή της.

- Για την επιφανειακή έρευνα, 

οι συντεταγμένες των χαρακτηριστικών σημείων προσδιορίστηκαν
με χρήση Διαφορικού Παγκόσμιου Συστήματος Προσδιορισμού θέσης (DGPS) 

με δυνατότητα αποτελεσμάτων σε πραγματικό χρόνο. 

- Από την επιφανειακή έρευνα των προηγούμενων ετών εντοπίστηκαν 

περιοχές μεγαλύτερης συγκέντρωσης κεραμικών και λίθινων ευρημάτων
προϊστορικών ή ιστορικών περιόδων. 

- Ειδικά στην περιοχή Ξαγκουνάκι βρέθηκε πυκνή συγκέντρωση λίθινων εργαλείων,

οστράκων και ανθρώπινων οστών της Ύστερης Νεολιθικής, 

από τα οποία λήφθηκαν δείγματα για ραδιοχρονολόγηση

η οποία πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης 

και προσδιόρισε την ηλικία των ευρημάτων στο 4200 π.Χ. 

** Τα ευρήματα παρέμειναν στη θέση τους με σκοπό 

να διεξαχθεί δοκιμαστική ανασκαφή το 2012, 

η οποία και *πραγματοποιήθηκε.

- Ειδικότερα διεξήχθησαν δύο δοκιμαστικές τομές

- η πρώτη, στο σημείο που λήφθηκε το δείγμα για ραδιοχρονολόγηση το 2011, 

έφερε στο φως μια αδιατάρακτη διπλή πρωτογενή παιδική ταφή σε αγγείο 

στην ίδια τομή αποκαλύφθηκαν επίσης τμήματα από άλλη μία κατά χώρα ταφή, 

επίσης αδιατάρακτη, τριών ενηλίκων, 

η οποία, κατά πάσα πιθανότητα, ανήκει επίσης στην Τελική Νεολιθική.

  -Η συγκέντρωση των ταφών σε συνδυασμό με τη μεγάλη ποσότητα ευρημάτων κεραμικής 

και εργαλείων οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η θέση κατοικήθηκε εντατικά 

κατά την Τελική Νεολιθική, 

σε συνδυασμό με το σπήλαιο Αλεπότρυπα.

 

=[Αλεπότρυπα: Ένα από τα περίφημα σπήλαια του Δυρού, 82χλμ. ΝΔ του Γυθείου. 

 Προϊστορικό σπήλαιο με συνολικό μήκος στοών 600μ., πλάτους 100μ. και ύψους 30μ. 

Τα τελευταία 40μ. καλύπτονται από λίμνη πλάτους 25 μ. και βάθους 5-9 μ. 

Στολίζεται με σταλαχτίτες και σταλαγμίτες και το εσωτερικό του διαρρυθμίζεται με στοές.

Οι στοές οδηγούν στις αίθουσες: 

Θάλαμος της Ελιάς, Κρυστάλλινη βροχή, Θάλαμος των βράχων, 

Τόπος Λατρείας, Βασιλικός εξώστης, Μεγάλη Σάλα, Μεγάλη Λίμνη, 

Κρυφός διάδρομος, Λαξευτή σκάλα και Διάθλαση.

 - Ανακαλύφτηκε τυχαία το 1958, 

από το κ. Αποστόλη Λαμπρινάκο, 

ο οποίος κατά τη διάρκεια κυνηγιού, 

είδε το σκύλο του να ακολουθεί μια αλεπού που χάθηκε σε μια τρύπα. 

Ο σκύλος εμφανίστηκε αργότερα βρεγμένος και αυτό ήταν η αιτία της ανακάλυψης του σπηλαίου.]=

Αξιοσημείωτη είναι η σχεδόν πλήρης απουσία ευρημάτων μετά τη Νεολιθική περίοδο, 

που υποδηλώνει ότι τόσο το σπήλαιο όσο και ο περιβάλλων χώρος 

δεν χρησιμοποιήθηκαν έκτοτε για συστηματική κατοίκηση, 

όπως είχε ήδη επισημανθεί κατά τις σωστικές ανασκαφές της περιόδου 1970-1971.

+[Η περιοχή του Δυρού είναι παγκοσμίως γνωστή για τα σπήλαια που υπάρχουν σ’ αυτήν, 

... απέχει 83 χλμ. από την Σπάρτη και είναι το επίνειο της Μάνης.
- Το παραδοσιακό χωριό Πύργος Δυρού, 

εντυπωσιάζει τους επισκέπτες του καθώς είναι κτισμένο πάνω στον βράχο, 

μέσα στον οποίο βρίσκεται το περίφημο σπήλαιο 

οι πέτρινοι πύργοι του χωριού εντυπωσιάζουν τους περιηγητές της περιοχής, 

αλλά τις καλύτερες εντυπώσεις και τον ανεξάντλητο θαυμασμό 

...τις κερδίζει το ομώνυμο Σπήλαιο, 

το οποίο θεωρείται ως ένα από τα ωραιότερα

* και πιο εντυπωσιακά λιμναία σπήλαια του **κόσμου.]+

φ.Ρ