...ΑΠΟ ΠΟΥ ΠΗΡΕ Τ' ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ Ο ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ

... ο Οκτώβριος ή Οκτώβρης ή Οχτώβρης ή Τρυγομηνάς, 
είναι ο δέκατος μήνας του έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο και έχει 31 ημέρες.

- Πήρε τ’ όνομά του από τη λατινική λέξη octo που σημαίνει οχτώ, 
γιατί πραγματικά στο παλιό-ρωμαϊκό ημερολόγιο, 
που άρχιζε από το μήνα Μάρτη, κρατούσε την όγδοη θέση 
... όταν το 46 π.χ. τα πρωτεία του χρόνου τα πήρε ο Γενάρης, 
τότε ο Οκτώβρης έγινε ο δέκατος μήνας.




                                 


... ο λαός κατά τα συνηθισμένα τού έδωσε και τα δικά του ονόματα 
τον λέει Αγιοδημήτρη ή Αι-δημητριάτη, αφού η πιο μεγάλη γιορτή είναι του Αγίου Δημητρίου, 
και Σπαρτό, 
είναι ο μήνας που *θ' αρχίσει η σπορά...  δημητριακών κριθάρι, βρόμη, στάρι 
και συγκομιδή εσπεριδοειδών.
... *θ' αρχίσει, γιατί η σπορά δεν γίνεται μόνο τον Οκτώβριο

... αλλά προετοιμάζεται απ' το Σεπτέμβρη και συνεχίζεται μέχρι τα Χριστούγεννα

Τον Οκτώβρη αρχίζουν τα πρωτοβρόχια, που με τη σιγανή και επίμονη βροχή τους θα μαλακώσουν τον κόλπο της γης, 
κατάξερο από το καλοκαιρινό λιοπύρι 
...«Ψιχαλίζει, ψιχαλίζει στη μικρή μας την αυλή και το μάρμαρο ποτίζει... » τραγουδούν τα παιδιά τον Οκτώβρη, τον κοπιαστικό μήνα της σποράς, 
οι γεωργοί περιμένουν με λαχτάρα τις πρώτες βροχές 
που θα την ετοιμάσουν για το όργωμα... 
σαν ξαστερώνει, ο καιρός είναι σταθερός, χωρίς κρύο ή ζέστη 
συνηθισμένο όμως είναι και το «μικρό καλοκαιράκι» 
ή όπως αλλιώς το λένε, το «καλοκαιράκι του Αι-Δημητριού»... 
τότε οι βροχές σταματάνε, το θερμόμετρο ανεβαίνει κι οι άνθρωποι 
το νομίζουν για ένα δεύτερο, μικρό καλοκαίρι, 
απ' αυτό τον καιρό ευνοούνται και τα χρυσάνθεμα, 
που ο λαός τα λέει αγιοδημητριάτικα! 




... από τις πιο σημαντικές γιορτές και λατρείες του μήνα Οκτωβρίου 
στην αρχαία Ελλάδα ήταν τα Πυανόψια, 
αγροτική γιορτή προς τιμήν του Απόλλωνα, 
τα Οσχοφόρια, γιορτή του τρύγου 
και τα Θεσμοφόρια προς τιμήν των θεσμοφόρων Θεών, Δήμητρας και Κόρης. 
- Ο Οκτώβριος από την αρχαιότητα συνδέεται με τις αγροτικές 
και άλλες εποχικές ασχολίες, 
οι κυριότερες από τις οποίες είναι η παρασκευή και η δοκιμή του κρασιού 
... η σύνδεση του συγκεκριμένου μήνα με το κρασί {οίνο} δικαιολογεί 

και την απεικόνισή του συχνά με τη μορφή του Βάκχου και των Σατύρων.

Όμως, 
στην αρχαία Αττική ο μήνας αυτός, Πυανοψιών, 
ήταν πλούσιος σε εορταστικές εκδηλώσεις επειδή ο πληθυσμός της φρόντιζε να εξασφαλίζει στις γεωργικές εργασίες τη θεϊκή προστασία 

και κυρίως της Θεάς Δήμητρας 
επειδή άρχιζε ο κύκλος της ετήσιας παραγωγής. 
- Ειδικότερα στην Ελευσίνα, προς τιμή της Θεάς... όλοι οι Έλληνες ήταν υποχρεωμένοι να καταβάλλουν τη δεκάτη της σοδειάς τους...

φ.Ρ